توانبخشی سرگیجه و تعادل در کلینیک آوای شریعتی

تعادل یکی از شاخصه های سلامتی است و توانبخشی سرگیجه یکی از خدمات درمانی و توانبخشی مورد نیاز در این رابطه است. تعادل علی رغم ماهیت به ظاهر ساده ای که دارد، حاصل ساز و کار پیچیده و نظام مندی است که در صورت اختلال، فرد را حتی از توانایی انجام ساده ترین کارهای روزانه محروم می کند. در ادامه به توضیحات بیشتری درباره سرگیجه و عدم تعادل و به ویژه توانبخشی سرگیجه خواهیم پرداخت.

توانبخشی تعادل یک برنامه مدون درمانی می باشد و با انجام برخی از مانورها یا تمرینات خاص سعی می شود تا سرگیجه وضعیتی خوش خیم (BPPV) درمان شده یا اختلال عملکرد یک طرفه یا دو طرفه سیستم وستیبولار شامل لابیرنتیت و نوریت ، مشکلات مخچه ای و یا سالمندی توسط سیستم عصبی مرکزی جبران شود.


در حقیقت با توانبخشی تعادل مغز مجددا آموزش می بیند تا نا اختلال تعادلی ایجاد شده مانند یک موقعیت هنجار برخورد کرده و با کمک سیستم های دیگر مثل بینایی و حس عمقی تعادل بدن خود را حفظ نماید.


حتی افرادی که از سرگیجه های مزمن و طولانی مدت رنج می برند و درمان دارویی موفقی ندارند می توانند از این روش درمانی توانبجشی سرگیجه و تعادل در کلینیک آوای شریعتی سود ببرند.

توانبخشی سرگیجه و تعادل

تعادل مرتبط با عملکرد سه دستگاه حس پیکری، بینایی و دهلیزی گوش داخلی است. با تلفیق اطلاعات به دست آمده از این سه دستگاه است که مغز می تواند واکنش های تعادلی را شکل دهد. بنابراین اختلال در هر یک از این سه دستگاه و اختلال عملکردشان می تواند تعادل را بر هم بزند. متخصصان توانبخشی سرگیجه در تلاش برای رفع این اختلالات هستند.

سازوکار این سیستم به طور دقیق تر و جزئی تر به این صورت است که کریستال های کوچکی از جنس کربنات کلسیم که اتوکنیا نامیده می شوند و در حالت عادی متصل به غشای اکولیتیک اندام اتریکول گوش داخلی هستند، به دلایلی گوناگون از غشای خود جدا و در مجراها رها می گردند. ( در توانبخشی سرگیجه تلاش بر بازگرداندن این حالت به حالت عادی و نرمال است.)

حرکات سر سبب جا به جایی این کریستال های رها شده می شود. در اثر این جا به جایی، سلول های مویی عصبی تحریک می شوند و این امر سبب می شود که سیگنال های اشتباه حاکی از جا به جایی سر به مغز فرستاده شود درحالی که هیچ حرکت واقعی نیز رخ نداده است و این همان حالتی است که تعبیر به سرگیجه می شود و افراد به توانبخشی سرگیجه نیازمند می شوند.

با وجود خدمات توانبخشی سرگیجه جای نگرانی نیست؛ زیرا به طور کلی بدن انسان به ویژه مغز قابلیت های فوق العاده ای برای ترمیم و بازیابی توانایی ها دارد. غالب کسانی که دچار مشکلات تعادل می شوند به طور طبیعی از انجام فعالیت ها و حرکات خود می کاهند. اما با وجود توانبخشی سرگیجه این کار اشتباه است.

 

هدف و پروسه ی توانبخشی سرگیجه

لازم است مغز پیام هایی را دریافت کند تا بتواند اختلال ها و ایرادها را اصلاح نماید. لازمه دریافت پیام توسط مغز نیز این است که حرکاتی در بدن صورت گیرد که اتفاقا فرد در آن ها دچار عدم تعادل و سرگیجه می شوند. کار متخصصان توانبخشی سرگیجه کمک به بیماران برای این حرکات است.

با دریافت پیام های خطا، مغز می تواند به نحوی عیب یابی کند و مشکل را با خاصیت ترمیمی فوق العاده خود برطرف نماید. همچنین لازم است حرکاتی انجام شود که اتوکنیاهای رها شده را به اتریکول باز گرداند.

توانبخشی سرگیجه دقیقا بر همین فعالیت ها تمرکز دارد. افرادی که دچار سرگیجه و عدم تعادل می شوند، با کمک افراد کارشناس و متخصص در این زمینه به انجام تمرین هایی مرتب می پردازند که سه دستگاه مربوط و ارتباطشان را تقویت می کند.

 

انواع حالات سرگیجه

سرگیجه معمولا در حالت های مختلفی در افراد روی می دهد. ممکن است شما نیز هر یک از این حالات و انواع سرگیجه را تجربه کرده باشید البته برای همه انواع سرگیجه نیز دلایل چندگانه ای هست که نیازمند بررسی های دقیق است تا اقدامات مناسب در راستای توانبخشی سرگیجه برای آن ها صورت گیرد.

سرگیجه گاه به صورت احساس عدم تعادل بروز پیدا می کند و به این صورت است که احساس می کنید ثبات خود را از دست داده اید.

گاهی این عارضه به صورتی احساس می شود که غالبا به سبکی سر تعبیر می شود. این حالت معمولا همراه با احساس کسلی و گیجی است یا ممکن است گمان کنید که در شرف از حال رفتن و بیهوشی هستید.

گاهی سرگیجه به صورت دوران سر است. در این حالت حتی اگر نشسته و در جایی ثابت باشید احساس می کنید آنچه اطرافتان است در حال چرخش است.

در همه این حالات توانبخشی سرگیجه می تواند موثر و بهبود دهنده باشد.

سرگیجه مزمن

معمولا گفته می شود که توانبخشی سرگیجه کمک چندانی به درمان سرگیجه مزمن نمی کند. چنان که می دانیم، سرگیجه می تواند علل زودگذر مانند افت فشار خون، افت قند، ضعف عمومی بدن، بی خوابی و خستگی و… داشته باشد اما گاهی اوقات نیز افراد از سرگیجه های تکرار شونده شکایت دارند.

در این موارد باید دلایل با دقت بیشتری بررسی شود زیرا گاهی علت سرگیجه به مشکلات مغزی، بینایی یا شنوایی مربوط است. در این شرایط افراد باید درمان و خدمات توانبخشی سرگیجه و عدم تعادل را دریافت کنند.

حتی در پاره ای از موارد سرگیجه مزمن که درمان قطعی و کامل وجود ندارد، خدمات توانبخشی سرگیجه می تواند تا حدودی برای افراد مبتلا کمک کننده و بهبود دهنده باشد.

خودداری از حرکت یا دریافت خدمات توانبخشی سرگیجه؟

وقتی افراد دچار عدم تعادل می شوند، چنانچه یک جا بی حرکت بمانند، مغز هرگز قادر به عیب یابی و ترمیم نخواهد بود و در نتیجه اختلال برطرف نخواهد شد.

اما کارشناسان توانبخشی سرگیجه به افراد مبتلا تمرین های مخصوصی می دهند که در آن ها از بینایی در ضمن حرکت دادن سر و بدن استفاده می شود و دستگاه های مرتبط با امر تعادل درگیر می شوند. در نتیجه این تمرین ها تغییراتی در قسمت اتصالات مرکزی رخ می دهد که سبب می شود مشکل دهلیزی برطرف یا جبران شود. در توانبخشی سرگیجه لازم است افراد متخصص و کارشناس در این زمینه به بیمار کمک کنند.

 

پرسش های متداول در رابطه با توانبخشی سرگیجه

سرگیجه چه ارتباطی با گوش دارد؟

در گوش داخلی مایعی حاوی کریستال های اتوکنیا قرار دارد که در حالت عادی با چرخش سر حرکت می کنند و پیغام حرکت را به مغز می رسانند. چنانچه این کریستال ها از جای خود جدا شوند و وارد مجرای نیم دایره ای گردند، سلول های مویی اعصاب را تحریک کرده و بدون وقوع حرکت، سیگنال های غلط مبتنی بر حرکت را به مغز می فرستند.

آیا تمرینات توانبخشی سرگیجه برای همه انواع سرگیجه موثر است؟

بسته به عامل ایجاد سرگیجه، تمرینات نیز متنوع و گوناگون هستند. اما برخی از تمرین ها و مانورها در سرگیجه هایی که درمان ندارند نیز بهبود دهنده و کمک کننده هستند.

به چه علت کریستال های اتولیت (اتوکنیا) از غشای اصلی خود جدا می شوند؟

دلایل متعددی از جمله کهولت سن، ضربه و یا عفونت می تواند سبب این جا به جایی شود.

درمان سرگیجه ناشی از جا به جایی کریستال های مایع گوش داخلی چیست؟

توانبخشی سرگیجه درکنار درمان های دیگر نقشی تعیین کننده و بهبود دهنده دارد.
 
 

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *